Galeri / Miz Kehre Kavramı ve Serginin Felsefi Arka Planı
Galeri / Miz, çağdaş sanatın farklı disiplinlerini bir araya getiren yeni grup sergisi “Dönüş”e ev sahipliği yapıyor. Sergide; Beyza Boynudelik, Delal Eken, Huri Kiriş ve Seydi Murat Koç’un farklı yaratıcı süreçlerden geçerek ürettikleri eserler, doğa ve insan arasındaki ilişkiyi yeniden düşünmeye davet ediyor.
Kehre; Almanca bir kelime olup doğrudan çevirisi dönüş, yön değiştirme anlamına gelir. Heidegger, felsefi bağlamda bu kelimeyi “varlık ve zaman” üzerine düşüncesinde bir dönüm noktası olarak kullanır. Heidegger’e göre Batı düşüncesinde insan, doğayı ve varlığı kendisinin hizmetine ve merkezine alarak bir “araçsallaştırma” eğilimi geliştirmiştir ve bu yaklaşım modernitenin ve akıl çağının temelini oluşturmuştur. Heidegger Kehre’yi bu akışın değiştiğini, insanın varlıkla ilişkisini tersine çevirdiği bir dönüş anını temsil etmekte kullanır. Bu dönüş anı, insan- merkezli bir bakıştan varlık-merkezli bir farkındalığa geçişi ifade eder. Bu aynı zamanda, modern aklı aşma ve varlığı kendi hakkıyla düşünme çabasıdır. İnsan artık varlığı kontrol eden değil, tanıklık eden bir konumda durur.
Modernite ile birlikte insanın kendi iç ritmine karşıt akli bir çağın adımları atıldı. Doğanın kendi dinamiğinin içinden bakabilme kapasitesini, aklın ilerlemeci zamanı geçmeye başladı. Doğa insanın düşünsel haritasında nesneleşti ve insan doğayı kendisi için tanımladı, anlamlandırdı, ölçtü, kategorize etti, dönüştürdü.
Doğa ve İnsan Arasındaki İnce Çizgi
Sergi, izleyiciyi doğa ile insan, ilerleme ile kayboluş, yapı ile yıkım arasındaki kırılgan dengeyi görmeye çağırıyor. Bu bağlamda eserler, doğayı temsil edilecek bir yüzey ya da idealize edilecek bir alan olarak değil; bizden bağımsız var olan bir düzenin parçası olarak ortaya koyuyor. Böylece insanın doğa karşısındaki konumu yeniden sorgulanıyor: kontrol eden değil, tanıklık eden bir özne.
Sanatçıların Katkısı
- Beyza Boynudelik: İnsan ve doğa arasındaki gerilimi figüratif öğelerle görünür kılıyor.
- Delal Eken: Malzeme ve teknik çeşitliliğiyle doğanın dönüşümünü deneyimsel bir düzleme taşıyor.
- Huri Kiriş: Organik formlarla doğanın içkin enerjisini izleyiciye hissettiriyor.
- Seydi Murat Koç: Medeniyetin izlerini doğa ile karşılaştırarak yapı-yıkım ilişkisini sorguluyor.
Kehre Kavramı ve Serginin Felsefi Arka Planı
Serginin kavramsal çerçevesi, Almanca kökenli “Kehre” kelimesinden besleniyor. Heidegger’in felsefesinde bu kavram, insan-merkezli düşünceden varlık-merkezli bir farkındalığa geçişi temsil eden bir dönüm noktasıdır. Moderniteyle birlikte doğa, insanın zihinsel haritasında nesneleşmiş; ölçülmüş, kategorize edilmiş ve dönüştürülmüştür. “Dönüş” sergisi ise bu akışa karşı bir alternatif sunarak, doğayı romantize etmeden kendi düzeni ve içkin enerjisiyle ele alıyor.
Serginin Önemi
“Dönüş”, yalnızca bir sanat buluşması değil; aynı zamanda modern aklın doğa karşısındaki tutumunu tartışmaya açan bir düşünsel alan. İzleyiciyi, çevremizdeki yaşam formlarıyla medeniyet arasındaki bağlantıları yeniden değerlendirmeye davet ediyor.
Dönüş │ Kehre
Beyza Boynudelik, Delal Eken, Huri Kiriş, Seydi Murat Koç
09.12.2025 – 09.01.2026
Benan Saimolgu
Son Yazıları Benan Saimolgu (tüm yazıları)
- Galeri / Miz Kehre Kavramı ve Serginin Felsefi Arka Planı - Ocak 2, 2026
- Evgenia Saré’nin “Zyuziki”leri Galeri 77’de - Kasım 10, 2025
- Artweeks Istanbul XII. Edisyonu Sanatseverlerle Buluşuyor - Eylül 11, 2025
